Tehlike Altındaki Avukatlar Günü (Day of the Endangered Lawyer), dünyanın farklı ülkelerinde baskı, tehdit, gözaltı, tutuklama, öldürülme ya da mesleğini icra edemez hale getirilme riski altında bulunan avukatların durumuna dikkat çekmek amacıyla her yıl 24 Ocak’ta anılan uluslararası bir farkındalık günüdür. Bu gün, savunma hakkına yönelen saldırıların münferit değil, sistematik ve küresel ölçekte bir sorun olduğunu da görünür kılmayı hedeflemektedir.
Tehlike Altındaki Avukatlar Günü Uluslararası Koalisyonu, 2026 yılı için Amerika Birleşik Devletleri’ni odak ülke olarak belirlemiş; yayımladığı raporda hukuk mesleğinin bağımsızlığına yönelik ciddi ve yapısal ihlalleri ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur. Raporda, avukatların üstlendikleri dava ve temsil ettikleri müvekkiller nedeniyle idari ve mesleki yaptırımlarla hedef alınması, hukuk büroları ve barolar üzerinde baskı kurulması, savcılık ve yargı fonksiyonlarının siyasal müdahalelere açık hale gelmesi gibi uygulamaların savunma hakkı üzerinde sistematik bir caydırıcı etki yarattığı tespit edilmiştir. Bu uygulamaların, başta Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeleri olmak üzere, uluslararası insan hakları ve hukuk devleti standartlarıyla açık biçimde çeliştiği vurgulanmaktadır.
Türkiye de, 2012 ve 2019 yıllarında, avukatlara yönelik baskıların ulaştığı boyut nedeniyle Koalisyon tarafından iki kez odak ülke olarak seçilmiştir. Bu seçimler, savunma faaliyetinin suçla özdeşleştirilmesi, avukatların mesleki faaliyetleri nedeniyle yargılanması ve baroların hedef alınması gibi uygulamaların yalnızca ulusal değil, uluslararası düzeyde de ciddi bir endişe kaynağı olduğunu ortaya koymuştur.
Avukatlara yönelik saldırılar, yalnızca bir meslek grubunun güvenliğine ilişkin değildir; adalete erişimin fiilen ortadan kaldırılması, adil yargılanma güvencelerinin işlevsizleştirilmesi ve hukukun üstünlüğünün yerini keyfiliğe bırakması anlamına gelir. Savunmanın baskı altına alındığı bir düzende, hak arama özgürlüğü daralır, yargı siyasallaşır ve toplumun tamamı korunmasız hale gelir.
24 Ocak vesilesiyle, dünyanın her yerinde tehlike altındaki avukatlarla dayanışmayı büyütüyor; savunma hakkının, evrensel hukuk ilkelerinin ve mesleki bağımsızlığın koşulsuz biçimde korunması çağrısını yineliyoruz.
Bir kez daha vurguluyoruz ! Avukatlar tehlikedeyse herkes tehlikededir!
